Przewodnik po Albanii, najlepiej strzeżonym sekrecie Europy

Rok po roku Europa jest w myślach niezliczonych podróżników z Bliskiego Wschodu, pragnących uciec od palących temperatur lata. Jeden kraj jednak pozostaje w cieniu, mimo że zajmuje cenną nieruchomość w Morzu Śródziemnym: Albania. Położona na północ od Grecji i na południe od Czarnogóry, ta muzykalna większość narodowa na Półwyspie Bałkańskim szczyci się wiekowymi tradycjami, urokliwym wybrzeżem i kuchnią opartą na lokalnych składnikach.

Jest też starożytny kodeks honorowy, besa, tłumaczący rodzaj gościnności, która może przywrócić wiarę w ludzkość. A ponieważ Albania nie jest częścią strefy Schengen, niezależny proces e-wizy jest łatwy do przejścia.

Kolejną zaletą jest to, że nie została jeszcze przepełniona masową turystyką, więc odwiedzający mogą nadal cieszyć się dziką urodą w całym kraju – miłośnicy przyrody zazwyczaj wybierają popularne szlaki turystyczne w albańskich Alpach na północy, podczas gdy ci, którzy szukają relaksu, bardziej przyciągani są do malowniczej albańskiej riwiery na południu. A co sprawia, że jest to szczególnie fascynujące? Wysoce niezwykła przeszłość. Jeśli planujesz podróż, oto najlepsze miejsca do odwiedzenia w Albanii.

Plac Sheshi Skenderbej w Tiranie

 Andrea Pistolesi

Tirana

Aby naprawdę docenić Albanię, trzeba zrozumieć jej historię, a tętniąca życiem stolica Tirana stanowi doskonałą bazę do nauki o tym, dlaczego jest to kraina bunkrów. O, tyle bunkrów. Dokładna liczba jest niemożliwa do określenia (niektóre zostały przekształcone, inne zniszczone), ale dokumenty twierdzą, że istnieje gdzieś między 175 000 a 750 000 tych opuszczonych betonowych grzybów.

Uosabiając paranoję, która definiowała komunistyczne przywództwo Envera Hoxhy od 1944 roku aż do jego śmierci w 1985 roku, były budowane głównie w strategicznych lokalizacjach, takich jak klify, ale także zakotwiczone w polach, na rogach ulic i wzdłuż wybrzeży na wypadek ataku wrogów – wrogów, którzy okazali się iluzoryczni.

A ponieważ Hoxha całkowicie wycofał Albanię z międzynarodowej polityki i umów handlowych, otworzył swoje drzwi dla turystów dopiero po upadku komunizmu w 1991 roku.

Dziś wiele z przetrwałych bunkrów przekształciło się w przestrzenie społeczne i kulturalne, takie jak lounge, bary, pizzerie, salony tatuażu i pracownie artystyczne, pokazując pomysłowość współczesnych Albańczyków. W Tiranie, na przykład, jeden z większych bunkrów teraz stoi jako Bunk’Art 2, muzeum z 24 pokojami muzeum, które rekonstruuje historię Ministerstwa Spraw Wewnętrznych od 1912 do 1991 roku, poprzez odtworzenie jego cel przesłuchań, żywych obrazów i instalacji artystycznych.

Niektóre z wystaw i szczegółów nie są zaskakująco niepokojące, ale to naprawdę angażująca przestrzeń. Miasto jest również domem dla Domu Liści, intrygującego muzeum zajmującego budynek, który kiedyś był używany przez Gestapo podczas II wojny światowej, zanim stał się częścią nieustannych taktyk nadzoru komunistycznej policji politycznej, Sigurimi; jeszcze jedno surowe narzędzie prześladowania stosowane przez Hoxhę.

Stary betonowy bunkier w parku pamięci w Tiranie

Perboge/Getty Images

Mniejszy pod względem skali, ale równie wart odwiedzenia jest muzeum na świeżym powietrzu Postbllok – Checkpoint. Tutaj trzy poruszające wystawy wystarczą, aby podkreślić okropności komunizmu. Poświęć czas, aby zatrzymać się przy głęboko osobistej abstrakcyjnej rzeźbie.

Piszący Fatos Lubonja zaprojektował instalację, używając betonowych belek zainspirowanych stalinowskim więzieniem Spaç, gdzie odbył 17-letnią karę po tym, jak władze oskarżyły go o krytykę reżimu Hoxhy.

Interesująco, modna dzielnica Blloku znajduje się za rogiem, ilustrując urok Tirany – symbole postępu społecznego i rozwoju gospodarczego są bezwstydnie przeplatane przypomnieniami o trudnej przeszłości. Udaj się do eklektycznego Komitetu, aby zobaczyć tę dychotomię w akcji.

Między rakiem rzemieślniczym, sesjami jazzu na żywo i wystawą 17 000 antyków, to hybrydowe muzeum-kawiarnia jest idealnym miejscem do spotkania z młodymi mieszkańcami, z których wielu ma silne opinie na temat tego, co oznacza życie w bardziej liberalnej – i coraz bardziej ambitnej – Albanii.

Tętniąca życiem scena gastronomiczna Tirany jest również znakiem czasów. Między obfitością śródziemnomorskich produktów a ciepłem balkanskiej gastronomii – w połączeniu z wpływami osmańskimi – albańska kuchnia jest zarówno wieloaspektowa, jak i centralna dla tożsamości kraju, ale jej odrodzenie nie przyszło łatwo.

Obok niemal pół wieku politycznej opresji, rząd komunistyczny ograniczał również spożycie mięsa i nabiału, co nieuchronnie prowadziło do utraty tradycji kulinarnych z biegiem czasu. W Mullixhiu jednak szef kuchni i założyciel Bledar Kola, znany z Nomy, ma misję badania i reinterpretacji albańskiego dziedzictwa kulinarnego.

Uznawane przez 50 Best Discovery, menu degustacyjne w tej instytucji slow food zawiera kulinarne największe hity – osiem dań, które obejmują delikatną, kruchą troć z rzeki Cem i fli, wielowarstwowe ciasto o pastoralnych korzeniach.

Przypadkowo, nie tylko zachowanie swojej kuchni jest dla Albańczyków drogie. Nadal przestrzegają długoletniej praktyki xhiro, gromadząc się w grupach na spokojny spacer o zachodzie słońca, a plac Skanderbega jest doskonałym przykładem miejsca, gdzie odbywa się ta ceniona aktywność społeczna. Dołącz do nich i zobacz kilka kluczowych atrakcji na tym dużym placu publicznym.

Ponownie otwierając się jako dom kultu w 1991 roku (rządy komunistyczne wprowadziły całkowity zakaz wszystkich religii), meczet Et’hem Bey jest uważany za wyjątkowy ze względu na motywy, które zdobią jego freski – przedstawienia lasów i wodospadów są rzadkim widokiem w meczetach na całym świecie.